Ngày giỗ ông nội năm nào nhà tôi cũng đông đủ. Buổi sáng cả nhà đi lễ, xin một Thánh Lễ cầu cho linh hồn ông. Trưa về, bố tôi thắp một nén hương trước di ảnh ông đặt trên kệ ngay dưới bàn thờ Chúa, rồi cả nhà cùng đọc kinh Vực Sâu. Bữa cơm hôm ấy có món canh chua ông thích, các cô các chú kể lại chuyện ngày xưa ông dạy con cháu đọc kinh tối, chuyện ông đạp xe mấy cây số đi lễ sáng. Đứa cháu nhỏ nhất nhà tôi chưa từng gặp ông, nhưng qua những ngày giỗ như thế, nó biết ông là ai, biết ông yêu Chúa thế nào.
Tôi kể chuyện này vì có rất nhiều anh chị em hỏi: người Công giáo có được thờ ông bà không? Nên đặt bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên như thế nào cho đúng? Mẫu bàn thờ Chúa và ông bà nào vừa đẹp vừa trang nghiêm? Đây là những câu hỏi rất chính đáng, nhất là với những gia đình mới dựng nhà, những đôi vợ chồng mà một bên có truyền thống thờ cúng ông bà lâu đời. Bài viết này là những gì tôi đã học hỏi từ giáo huấn của Giáo Hội, từ các cha, và từ kinh nghiệm của rất nhiều gia đình Công giáo. Mong rằng nó giúp anh chị em yên tâm và có được một góc thờ vừa tôn vinh Thiên Chúa, vừa trọn chữ hiếu với tổ tiên.
Người Công giáo có được thờ ông bà tổ tiên không?
Câu trả lời ngắn gọn là: được, và còn được khuyến khích tôn kính ông bà tổ tiên. Chỉ có điều, người Công giáo hiểu việc này là tôn kính và tưởng nhớ, chứ không phải thờ phượng như thờ phượng Thiên Chúa.
Điều răn thứ tư trong Mười Điều Răn dạy ta thảo kính cha mẹ. Lòng hiếu thảo ấy không dừng lại khi cha mẹ, ông bà qua đời. Người Công giáo tiếp tục bày tỏ lòng biết ơn bằng cách cầu nguyện cho các ngài, xin lễ cầu hồn, giữ ngày giỗ, và giữ gìn di ảnh các ngài ở nơi trang trọng trong nhà.
Trong lịch sử, Giáo Hội đã có những hướng dẫn rõ ràng về vấn đề này. Năm 1939, Bộ Truyền Giáo của Tòa Thánh ban hành huấn thị cho phép các tín hữu ở những vùng có truyền thống tôn kính tổ tiên được giữ những nghi thức mang tính dân sự và văn hóa để bày tỏ lòng hiếu thảo. Tại Việt Nam, năm 1965, Hội đồng Giám mục đã ra thông cáo hướng dẫn cụ thể về việc tôn kính tổ tiên, trong đó cho phép đặt bàn thờ tổ tiên trong gia đình, dưới bàn thờ Chúa, thắp nhang đèn, cúi đầu vái lạy trước di ảnh và giữ ngày giỗ.
Nhờ những hướng dẫn ấy, ngày nay hầu hết gia đình Công giáo Việt Nam đều có chỗ dành cho ông bà trong nhà. Đó là nét đẹp hòa quyện giữa đức tin Kitô giáo và văn hóa uống nước nhớ nguồn của dân tộc. Tôi luôn thấy tự hào về điều này: là người Công giáo, mình không phải từ bỏ chữ hiếu, mà còn sống chữ hiếu một cách trọn vẹn hơn, vì mình biết cầu nguyện cho ông bà được hưởng nhan Thánh Chúa.
Tôn kính tổ tiên theo tinh thần Công giáo: nên làm và không nên làm
Để bàn thờ gia tiên trong gia đình Công giáo giữ đúng tinh thần, xin chia sẻ vài điều căn bản. Nếu có điều gì còn băn khoăn, anh chị em nên hỏi thêm cha xứ, vì mỗi giáo phận có thể có những hướng dẫn chi tiết riêng.
Những việc thường được làm. Đặt di ảnh ông bà, cha mẹ đã qua đời ở nơi trang trọng, thấp hơn bàn thờ Chúa. Thắp nhang, thắp nến, đặt hoa tươi trước di ảnh. Cúi đầu hoặc vái lạy để bày tỏ lòng kính nhớ. Giữ ngày giỗ, xin lễ cầu hồn, cả nhà đọc kinh cầu cho linh hồn người đã khuất. Dọn mâm cơm, mâm trái cây trong ngày giỗ như một cách tưởng nhớ và quây quần con cháu. Ghi tên và ngày giỗ của các ngài để con cháu đời sau còn nhớ.
Những việc không nên làm. Đốt vàng mã, giấy tiền với ý nghĩ gửi xuống cho người chết dùng. Gọi hồn, xin keo, xem ngày giờ tốt xấu. Tin rằng linh hồn ông bà về ăn uống, hoặc sẽ trừng phạt con cháu nếu không cúng đủ. Đặt bàn thờ gia tiên cao hơn hoặc ngang hàng với bàn thờ Chúa như hai đối tượng thờ phượng ngang nhau.
Ranh giới nằm ở ý nghĩa bên trong. Thắp nén hương là để bày tỏ lòng thành kính và tưởng nhớ, giống như ta đặt bó hoa trên mộ người thân. Còn tin rằng người chết cần ăn uống, cần tiền bạc, hay có quyền ban phúc giáng họa thay Thiên Chúa thì không phù hợp với đức tin. Người Công giáo tin rằng ông bà đã về với Chúa, và điều các ngài cần nhất là lời cầu nguyện của con cháu.
Hiệp thông các thánh: sợi dây nối ta với ông bà
Mỗi lần đọc kinh Tin Kính, chúng ta tuyên xưng “tôi tin các thánh thông công”. Đây là một trong những mầu nhiệm đẹp nhất của đức tin. Giáo Hội gồm những người đang sống trên trần gian, những linh hồn đang được thanh luyện, và các thánh trên trời. Tất cả hiệp thông với nhau trong Chúa Kitô.
Nhờ mầu nhiệm ấy, cái chết không cắt đứt tình thân. Ta vẫn có thể làm điều tốt cho ông bà: cầu nguyện, xin lễ, làm việc bác ái, hy sinh nhỏ để dâng cho linh hồn các ngài. Và nếu ông bà đã được về hưởng nhan Thánh Chúa, các ngài cũng cầu nguyện cho con cháu còn đang trên đường lữ hành.
Vì vậy, góc thờ ông bà trong nhà người Công giáo không phải là nơi chia ly, mà là nơi hiệp thông. Mỗi lần đứng trước di ảnh ông bà, ngước lên nhìn Thánh Giá phía trên, tôi như thấy một sợi dây vô hình nối từ mình đến ông bà, và từ ông bà đến Chúa. Bố cục bàn thờ Chúa ở trên, gia tiên ở dưới, chính là để diễn tả điều ấy bằng hình ảnh.
Nguyên tắc bố trí bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên
Từ những hướng dẫn trên, có vài nguyên tắc mà các gia đình Công giáo thường theo khi bố trí bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên.
Chúa ở vị trí cao nhất, trung tâm. Bàn thờ Chúa luôn đặt cao hơn, nổi bật hơn. Thánh Giá hoặc tượng Chúa là điểm nhìn chính khi bước vào phòng. Điều này nói lên rằng Thiên Chúa là chủ của gia đình, của cả những người đang sống lẫn những người đã khuất.
Gia tiên ở vị trí thấp hơn. Bàn thờ hoặc kệ thờ ông bà đặt ngay bên dưới bàn thờ Chúa, hoặc bên cạnh nhưng thấp hơn rõ ràng. Có gia đình đặt ở một bức tường khác trong cùng phòng, vẫn thấp hơn và trang trọng.
Có dấu chỉ đức tin trên bàn thờ gia tiên. Nhiều gia đình đặt một Thánh Giá nhỏ trên bàn thờ ông bà, hoặc khắc hình Thánh Giá trên phần hậu. Đây là cách nói rằng ông bà mình là người có đạo, đã ra đi trong niềm hy vọng Phục Sinh.
Hài hòa về thiết kế. Hai tầng thờ nên cùng phong cách, cùng chất liệu hoặc màu sắc hài hòa, để nhìn vào là một tổng thể thống nhất, không như hai món đồ ghép lại.
Thuận tiện cho việc cầu nguyện chung. Cả nhà đứng trước bàn thờ có thể vừa cầu nguyện với Chúa, vừa nhìn thấy di ảnh ông bà để nhớ cầu cho các ngài.
Các mẫu bàn thờ Công giáo kết hợp bàn thờ gia tiên phổ biến
Tùy diện tích nhà và thói quen của mỗi gia đình, có nhiều cách kết hợp bàn thờ Chúa với bàn thờ ông bà. Dưới đây là những mẫu mà tôi thấy nhiều gia đình lựa chọn.
Bàn thờ Công giáo hai tầng liền khối. Đây là mẫu được ưa chuộng nhất hiện nay. Bàn thờ được thiết kế thành một khối thống nhất: tầng trên đặt tượng Chúa, Đức Mẹ, Thánh Giuse; tầng dưới thấp hơn và thường nông hơn, dành cho di ảnh ông bà, bát hương, nến. Ưu điểm là gọn gàng, đồng bộ, nhìn rất trang nghiêm. Mẫu này có thể làm dạng treo tường hoặc dạng đứng.
Bàn thờ Chúa treo tường và tủ thờ ông bà bên dưới. Bàn thờ Chúa treo cao trên tường, phía dưới là một chiếc tủ thấp hoặc kệ dài dành cho ông bà. Mặt tủ đặt di ảnh, nến, hoa; trong tủ cất sách kinh, nến dự phòng, đồ dùng ngày giỗ. Mẫu này rất hợp với phòng khách vì tận dụng được cả chiều cao tường và chỗ cất đồ.
Bàn thờ Chúa có kệ thờ ông bà gắn liền. Bàn thờ Chúa ở trên, ngay bên dưới là một kệ nhỏ nhô ra để đặt di ảnh. Mẫu này hợp với căn hộ chung cư, nhà phố nhỏ, nơi không có nhiều diện tích.
Hai bàn thờ riêng trên cùng một vách. Bàn thờ Chúa ở giữa, cao hơn. Bàn thờ ông bà đặt lệch sang một bên, thấp hơn. Cách này phù hợp khi bức tường rộng và gia đình muốn bàn thờ ông bà có không gian riêng rộng rãi hơn, ví dụ để đặt nhiều di ảnh của nhiều thế hệ.
Phòng thờ riêng. Với nhà rộng, nhà nhiều tầng, phòng thờ riêng là lựa chọn rất trang trọng. Bàn thờ Chúa đặt ở vách chính, bàn thờ gia tiên ở vị trí thấp hơn trên cùng vách hoặc vách bên. Phòng thờ yên tĩnh, rất hợp cho những ngày giỗ, những buổi đọc kinh cầu hồn của cả họ.
Mẫu kết hợp nhỏ gọn cho chung cư. Với căn hộ nhỏ, có thể chọn bàn thờ treo tường hai tầng cỡ nhỏ: tầng trên một tượng Chúa hoặc Thánh Gia, tầng dưới đủ cho một hai khung ảnh nhỏ và cây nến điện. Đơn sơ mà vẫn đủ ý nghĩa. Anh chị em có thể tham khảo thêm bài viết về bàn thờ Chúa nhỏ gọn của Beconi.
Kích thước và tỷ lệ giữa bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên
Không có quy định cứng nào về kích thước, nhưng có vài kinh nghiệm giúp tổng thể cân đối và đẹp mắt.
Tầng gia tiên nên thấp hơn tầng thờ Chúa một khoảng đủ rõ để người nhìn cảm nhận được thứ bậc. Nếu hai tầng sát nhau quá, di ảnh có thể che mất chân tượng phía trên. Nếu cách xa quá, hai tầng trông rời rạc như không liên quan.
Chiều ngang tầng gia tiên thường bằng hoặc rộng hơn tầng thờ Chúa một chút, tạo cảm giác vững chãi như phần đế. Chiều sâu tầng gia tiên thì nên đủ cho khung ảnh, bát hương, đĩa trái cây và cặp nến. Nếu gia đình có nhiều di ảnh, hãy tính trước chỗ cho tất cả, kể cả những di ảnh có thể đặt thêm trong tương lai. Điều này nghe hơi buồn, nhưng thực tế thì rất cần thiết.
Tượng trên tầng thờ Chúa nên được chọn cùng lúc với bàn thờ để cân xứng với chiều cao phần hậu. Khung di ảnh ông bà cũng nên có kích thước đồng đều, cùng kiểu khung, để tầng gia tiên gọn gàng.
Cách hay nhất là chụp ảnh bức tường, đo chiều ngang và chiều cao, rồi liệt kê những gì sẽ đặt trên mỗi tầng. Với những thông tin đó, người tư vấn sẽ đề xuất được tỷ lệ phù hợp nhất cho nhà mình.
Trên bàn thờ gia tiên Công giáo nên đặt gì?
Một bàn thờ ông bà trong gia đình Công giáo thường đơn sơ mà trang nghiêm. Dưới đây là những vật phẩm quen thuộc.
Di ảnh ông bà, cha mẹ. Đặt trong khung đẹp, cùng kiểu. Di ảnh của thế hệ trước đặt ở giữa hoặc cao hơn một chút, thế hệ sau đặt hai bên.
Thánh Giá nhỏ. Đặt chính giữa hoặc phía sau di ảnh, nhắc rằng ông bà đã sống và chết trong niềm tin vào Chúa Kitô.
Nến hoặc đèn. Ánh nến tượng trưng cho ánh sáng Phục Sinh mà ta cầu mong cho linh hồn ông bà. Nến điện là lựa chọn an toàn khi muốn giữ sáng lâu.
Bát hương. Theo hướng dẫn của Hội đồng Giám mục, việc thắp nhang trước di ảnh tổ tiên là được phép, như một cách bày tỏ lòng thành kính. Nhiều gia đình đặt một bát hương nhỏ, gọn gàng.
Hoa tươi và trái cây. Một bình hoa nhỏ, một đĩa trái cây trong những ngày giỗ, ngày Tết, như món quà con cháu dâng lên để tỏ lòng nhớ thương.
Sổ ghi tên và ngày giỗ. Một cuốn sổ nhỏ hoặc bảng gỗ ghi tên thánh, tên gọi, ngày sinh, ngày mất của các ngài. Đây là cách giữ ký ức gia đình cho con cháu đời sau.
Tràng chuỗi. Nhiều gia đình đặt tràng chuỗi mà ông bà lúc sinh thời vẫn lần. Một kỷ vật nhỏ mà chứa đựng cả cuộc đời đức tin của các ngài.
Bàn thờ Chúa và ông bà trong phòng khách
Phần lớn gia đình Công giáo đặt bàn thờ Chúa và gia tiên ở phòng khách, vì đây là nơi cả nhà quây quần, nơi họ hàng tụ họp ngày giỗ ngày Tết.
Nên chọn bức tường chính, nơi nhìn thấy ngay khi bước vào nhà, phía trước có khoảng trống đủ rộng để cả nhà đứng đọc kinh. Tránh đặt sát bếp, đối diện nhà vệ sinh, hoặc ngay trên kệ tivi.
Với phòng khách thông với phòng ăn, có thể đặt bàn thờ ở vách ngăn giữa hai không gian. Ngày giỗ, mâm cơm dọn ra ngay gần bàn thờ, cả nhà vừa ăn vừa kể chuyện về ông bà, rất ấm cúng.
Ánh sáng nên ấm và dịu. Đèn hắt nhẹ phía sau phần hậu bàn thờ Chúa, kết hợp ánh nến trên tầng gia tiên, sẽ tạo nên một góc thờ trang nghiêm mà ấm áp vào buổi tối.
Màu sắc bàn thờ nên hài hòa với nội thất. Phòng khách hiện đại hợp với bàn thờ màu trắng, kem hoặc vân gỗ sáng. Phòng khách truyền thống hợp với gỗ nâu trầm, có chạm khắc nhẹ. Tôi có viết riêng một bài về thiết kế bàn thờ Chúa trong phòng khách, anh chị em có thể đọc thêm để có nhiều ý tưởng hơn.
Gia đình có người chưa theo đạo: giữ hòa khí quanh bàn thờ
Đây là hoàn cảnh của rất nhiều gia đình Việt Nam ngày nay. Có chàng rể Công giáo lấy vợ bên lương, có nàng dâu theo đạo về nhà chồng không có đạo, có ông bà cha mẹ một bên theo đạo một bên không. Câu hỏi bàn thờ thế nào cho êm ấm cả hai bên là điều khiến nhiều người trăn trở.
Tôi không dám đưa ra lời khuyên thay cho các cha, chỉ xin chia sẻ vài điều đã thấy ở những gia đình sống hòa thuận. Trước hết, hãy nhìn vào điểm chung: cả người có đạo và người chưa có đạo đều yêu kính ông bà, đều muốn giữ chữ hiếu. Đây là nền tảng rất vững để cùng nhau nói chuyện.
Thứ hai, hãy tôn trọng. Người Công giáo không áp đặt niềm tin của mình, nhưng cũng giữ những điều đức tin không cho phép một cách nhẹ nhàng, không phán xét. Nhiều gia đình đã tìm được cách: bàn thờ Chúa và bàn thờ ông bà trong cùng một không gian, ngày giỗ thì buổi sáng người có đạo đi lễ cầu hồn, buổi trưa cả nhà cùng thắp nén hương và ăn bữa cơm sum họp.
Thứ ba, hãy hỏi ý kiến cha xứ trong những trường hợp cụ thể. Các cha có kinh nghiệm mục vụ và sẽ giúp anh chị em tìm cách vừa giữ đức tin, vừa giữ hòa khí gia đình.
Tôi tin rằng chính cách người Công giáo yêu thương, hiếu thảo với ông bà, tôn trọng người thân, là lời chứng đẹp nhất về đức tin của mình.
Ngày giỗ ông bà theo nếp gia đình Công giáo
Ngày giỗ là dịp đặc biệt để con cháu tưởng nhớ ông bà. Trong gia đình Công giáo, ngày giỗ thường có những nét riêng rất đẹp.
Xin lễ cầu hồn. Vài tuần trước ngày giỗ, gia đình đến văn phòng giáo xứ xin một Thánh Lễ cầu cho linh hồn ông bà. Thánh Lễ là lời cầu nguyện cao quý nhất mà con cháu có thể dâng cho người đã khuất.
Đọc kinh cầu hồn tại nhà. Cả nhà, có khi cả họ hàng, quây quần trước bàn thờ đọc kinh Vực Sâu, kinh Lạy Chúa Giêsu xin thương xót các linh hồn, lần một chuỗi Mân Côi.
Thắp hương, dâng hoa. Con cháu lần lượt thắp hương, cúi đầu trước di ảnh, đặt hoa tươi lên bàn thờ ông bà.
Bữa cơm sum họp. Mâm cơm có những món ông bà thích, con cháu ngồi quây quần kể chuyện về các ngài. Đây là lúc truyền lại cho thế hệ sau những câu chuyện, những giá trị mà ông bà để lại.
Viếng mộ. Nếu ở gần, cả nhà ra nghĩa trang dọn dẹp, cắm hoa, đọc kinh bên mộ.
Những ngày giỗ như thế không chỉ để nhớ người đã khuất. Đó còn là dịp gắn kết những người đang sống, nhắc con cháu về cội nguồn đức tin và tình thân.
Tháng Mười Một, tháng cầu cho các linh hồn
Giáo Hội dành tháng Mười Một hằng năm để đặc biệt cầu nguyện cho các linh hồn. Ngày 2 tháng 11 là lễ Cầu cho các tín hữu đã qua đời. Trong tháng này, nhiều gia đình trang trí lại bàn thờ gia tiên, thay hoa mới, thắp nến mỗi tối và cùng nhau đọc kinh cầu hồn.
Đây cũng là thời điểm nhiều gia đình nghĩ đến việc làm mới bàn thờ, dọn dẹp lại góc thờ ông bà cho trang nghiêm hơn. Nếu anh chị em có ý định đặt bàn thờ Chúa kết hợp bàn thờ gia tiên, nên liên hệ sớm để kịp hoàn thiện trước tháng các linh hồn hoặc trước Tết.
Trong tháng Mười Một, nhiều giáo xứ tổ chức viếng nghĩa trang, đọc kinh cầu hồn. Các gia đình cũng thường ghi tên ông bà, cha mẹ vào sổ cầu hồn của giáo xứ để được nhắc đến trong các Thánh Lễ suốt tháng.
Bàn thờ gia tiên Công giáo trong những ngày Tết
Tết là dịp sum họp lớn nhất của người Việt, và bàn thờ ông bà luôn được chăm chút đặc biệt. Với gia đình Công giáo, Tết còn có thêm nét riêng: Thánh Lễ Giao Thừa, Thánh Lễ mùng Một cầu bình an, mùng Hai kính nhớ ông bà tổ tiên, mùng Ba thánh hóa công ăn việc làm.
Trước Tết, cả nhà lau dọn bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên, thay hoa mới, có khi thêm cành mai, cành đào. Đêm Giao Thừa, nhiều gia đình đọc kinh tạ ơn trước bàn thờ, rồi thắp hương mời ông bà về sum họp với con cháu trong lòng tưởng nhớ. Sáng mùng Hai, sau Thánh Lễ cầu cho ông bà tổ tiên, con cháu về nhà trưởng họ chúc Tết, thắp hương trước bàn thờ gia tiên.
Một bàn thờ đẹp, trang nghiêm sẽ làm những ngày Tết thêm ý nghĩa. Con cháu ở xa về, nhìn thấy bàn thờ ông bà vẫn được giữ gìn chu đáo, sẽ thấy ấm lòng.
Chất liệu và màu sắc cho bàn thờ Chúa và gia tiên
Vì bàn thờ kết hợp thường lớn hơn bàn thờ Chúa đơn thuần, lại gắn bó với gia đình qua nhiều thế hệ, việc chọn chất liệu càng cần cân nhắc.
Gỗ tự nhiên mang vẻ ấm áp, trang trọng, rất hợp với tinh thần tưởng nhớ ông bà. Bàn thờ gỗ tự nhiên càng dùng lâu càng lên màu đẹp, có thể truyền lại cho con cháu. Cần lưu ý xử lý chống mối mọt và cong vênh.
Gỗ công nghiệp chống ẩm phù hợp với mẫu hiện đại, màu sáng, giá thành hợp lý hơn. Bề mặt phẳng mịn, dễ lau chùi.
Phù điêu, phần hậu đúc có thể kết hợp để tạo điểm nhấn: hình Thánh Giá, chim bồ câu, nhành lúa, chùm nho, hay một câu Lời Chúa như “Ta là sự sống lại và là sự sống”.
Về màu sắc, nâu gỗ trầm mang vẻ truyền thống, hợp với nhà có ông bà lớn tuổi. Trắng phối vàng nhẹ trang nhã, hợp phòng khách hiện đại. Vân gỗ sáng là lựa chọn dung hòa cho nhiều gia đình. Điều quan trọng là hai tầng phải đồng bộ màu sắc.
Những sai lầm thường gặp khi bố trí bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên
Đặt bàn thờ gia tiên ngang hoặc cao hơn bàn thờ Chúa. Đây là điều cần tránh nhất, vì nó làm mờ đi ý nghĩa Thiên Chúa là chủ tể mọi sự.
Hai tầng thờ không đồng bộ. Bàn thờ Chúa mua một nơi, kệ ông bà mua một nơi, màu sắc và phong cách khác nhau, nhìn rời rạc. Nếu có thể, hãy làm cả hai cùng lúc.
Quá nhiều đồ trên bàn thờ gia tiên. Nhiều bát hương, nhiều mâm, nhiều khung ảnh to nhỏ khác nhau làm bàn thờ rối mắt. Hãy giữ sự đơn sơ, gọn gàng.
Không tính chỗ cho di ảnh tương lai. Bàn thờ chỉ vừa đủ cho di ảnh hiện tại, đến khi cần thêm thì không còn chỗ.
Bỏ quên an toàn. Nhang và nến cháy gần tượng, gần khung ảnh, gần rèm cửa có thể gây cháy. Nên dùng bát hương có đế chắc, đặt nến cách xa vật dễ cháy, và tắt nến khi ra khỏi nhà.
Gợi ý mẫu bàn thờ Chúa và gia tiên theo từng không gian
| Không gian | Mẫu gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Căn hộ chung cư | Treo tường hai tầng nhỏ gọn hoặc bàn thờ Chúa có kệ ông bà gắn liền | Ưu tiên nến điện, kiểm tra loại tường trước khi khoan |
| Nhà phố | Bàn thờ Chúa treo tường kèm tủ thờ ông bà bên dưới | Tận dụng tủ để cất đồ dùng ngày giỗ, sách kinh |
| Nhà vườn, nhà quê | Bàn thờ hai tầng dạng đứng bằng gỗ, phong cách truyền thống | Tính chỗ cho nhiều di ảnh của nhiều thế hệ |
| Nhà nhiều tầng | Phòng thờ riêng, bàn thờ Chúa ở vách chính, gia tiên thấp hơn | Đảm bảo ông bà lớn tuổi lên xuống thuận tiện |
| Nhà trưởng họ | Bàn thờ lớn, hai tầng rộng, khoảng trống phía trước đủ cho cả họ | Chuẩn bị chỗ đứng đọc kinh cầu hồn ngày giỗ |
Nhà trưởng và nhà con thứ: có cần bàn thờ ông bà không?
Theo phong tục Việt Nam, bàn thờ tổ tiên chính thường đặt ở nhà người con trưởng. Vậy những người con thứ, những gia đình ra ở riêng, có nên đặt bàn thờ ông bà trong nhà mình không? Đây là câu hỏi tôi nghe khá nhiều.
Tôi nghĩ rằng lòng hiếu thảo không phân biệt con trưởng hay con thứ. Gia đình nào cũng có thể dành một chỗ nhỏ để tưởng nhớ cha mẹ, ông bà. Có thể là một kệ nhỏ dưới bàn thờ Chúa với di ảnh cha mẹ, một cây nến, một bình hoa. Không cần lớn, không cần cầu kỳ như bàn thờ ở nhà trưởng. Điều quan trọng là để các con trong nhà mỗi ngày đều thấy hình ông bà, đều nhớ cầu nguyện cho ông bà.
Với những người con đi làm ăn xa quê, một di ảnh nhỏ của cha mẹ đặt bên tượng Chúa trong căn phòng trọ cũng là một cách giữ chữ hiếu. Mỗi tối đọc kinh, nhìn di ảnh cha mẹ, lòng sẽ bớt cô đơn, và lời cầu nguyện cho các ngài cũng tha thiết hơn.
Ngày giỗ, nếu không về được nhà trưởng, gia đình con thứ có thể xin lễ tại giáo xứ nơi mình ở, đọc kinh cầu hồn trước bàn thờ nhà mình, và gọi điện hiệp thông với cả họ. Khoảng cách địa lý không ngăn được sự hiệp thông trong lời cầu nguyện.
Giữ gìn ký ức gia đình quanh bàn thờ ông bà
Bàn thờ ông bà không chỉ là nơi thắp hương. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức gia đình, là cuốn sách sống động về cội nguồn mà con cháu có thể đọc mỗi ngày.
Nhiều gia đình Công giáo giữ một cuốn sổ gia phả ghi tên thánh, tên gọi, ngày rửa tội, ngày cưới, ngày mất của từng người trong họ. Cuốn sổ ấy được đặt trong ngăn tủ dưới bàn thờ. Mỗi dịp giỗ, Tết, người lớn mở ra đọc cho con cháu nghe. Các con sẽ biết ông cố từng là trùm họ, bà cố từng dạy giáo lý, chú út đi tu ở dòng nào.
Những kỷ vật đức tin của ông bà như tràng chuỗi, cuốn sách kinh sờn gáy, tấm ảnh rửa tội ngả màu, cũng có thể được giữ gìn cẩn thận trong tủ thờ. Chúng là chứng tích của một đời sống đạo bền bỉ mà con cháu được thừa hưởng.
Tôi vẫn thường kể cho các con nghe chuyện ông nội ngày xưa đi lễ thế nào, đọc kinh thế nào. Các con nghe rồi hỏi lại, rồi nhớ. Tôi tin rằng những câu chuyện kể bên bàn thờ ông bà sẽ ở lại trong lòng các con lâu hơn mọi bài giảng.
Beconi – làm bàn thờ Chúa kết hợp gia tiên tại TP.HCM
Beconi là đơn vị chuyên làm bàn thờ Chúa và tượng Công giáo tại TP.HCM. Chúng tôi nhận làm bàn thờ Công giáo kết hợp bàn thờ gia tiên theo kích thước và mong muốn của từng gia đình: hai tầng liền khối, treo tường kèm tủ thờ, kệ thờ ông bà gắn liền, hay mẫu nhỏ gọn cho căn hộ.
Vì làm cả bàn thờ và tượng, Beconi có thể tư vấn đồng bộ: kích thước tượng phù hợp với tầng thờ Chúa, chiều cao và chiều sâu tầng gia tiên phù hợp với di ảnh, màu sắc hai tầng hài hòa. Anh chị em cũng có thể đặt khắc Thánh Giá, câu Lời Chúa hay hoa văn theo ý nguyện lên phần hậu bàn thờ gia tiên.
Chúng tôi hiểu rằng bàn thờ ông bà chứa đựng rất nhiều tình cảm gia đình. Vì thế, chúng tôi luôn lắng nghe kỹ câu chuyện của mỗi nhà trước khi tư vấn mẫu.
Các bước đặt bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên
- Chọn vị trí đặt bàn thờ, chụp ảnh và đo kích thước bức tường hoặc góc phòng.
- Liệt kê những gì sẽ đặt trên tầng thờ Chúa (tượng, Thánh Giá) và tầng gia tiên (số lượng di ảnh, bát hương, nến, hoa).
- Chọn kiểu kết hợp: hai tầng liền khối, treo tường kèm tủ, kệ gắn liền hay hai bàn riêng.
- Gọi hotline 0827 999 383 hoặc 0889 7999 38 để được tư vấn mẫu, chất liệu, kích thước.
- Xác nhận thiết kế, thời gian hoàn thiện và lắp đặt.
- Mời linh mục làm phép bàn thờ, tượng ảnh và cầu nguyện cho ông bà tổ tiên.
Hỏi đáp về bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên
Người Công giáo có được thắp nhang cho ông bà không?
Được. Theo hướng dẫn của Hội đồng Giám mục Việt Nam, thắp nhang trước di ảnh tổ tiên là cách bày tỏ lòng thành kính và tưởng nhớ, không phải thờ phượng.
Bàn thờ ông bà đặt ở đâu so với bàn thờ Chúa?
Đặt thấp hơn bàn thờ Chúa, thường ngay bên dưới hoặc bên cạnh nhưng thấp hơn rõ ràng. Chúa luôn ở vị trí cao nhất, trung tâm.
Có nên đặt Thánh Giá trên bàn thờ gia tiên không?
Nhiều gia đình đặt một Thánh Giá nhỏ trên bàn thờ ông bà để nhắc rằng các ngài đã sống và ra đi trong đức tin. Đây là việc rất đẹp, được nhiều gia đình lựa chọn.
Có được đốt vàng mã không?
Không nên. Người Công giáo không tin người chết cần tiền bạc, đồ dùng trần gian. Điều ông bà cần là lời cầu nguyện, Thánh Lễ và việc lành của con cháu.
Nhà nhỏ có làm được bàn thờ Chúa kết hợp gia tiên không?
Được. Có mẫu treo tường hai tầng nhỏ gọn, tầng trên một tượng Chúa hoặc Thánh Gia, tầng dưới đủ cho một hai khung ảnh và nến điện.
Gia đình bên chồng không có đạo thì đặt bàn thờ thế nào?
Hãy trò chuyện dựa trên điểm chung là lòng hiếu thảo, tôn trọng nhau, và hỏi ý kiến cha xứ cho hoàn cảnh cụ thể. Nhiều gia đình đã tìm được cách bố trí hài hòa cho cả hai bên.
Beconi có làm bàn thờ Công giáo kết hợp gia tiên theo yêu cầu không?
Có. Beconi nhận làm theo kích thước, kiểu dáng và màu sắc riêng của từng gia đình. Vui lòng gọi 0827 999 383 hoặc 0889 7999 38.
Lời kết: trọn đạo thờ Chúa, vẹn tình hiếu thảo
Ông bà tôi đã về với Chúa nhiều năm, nhưng mỗi lần đứng trước bàn thờ, nhìn Thánh Giá phía trên và di ảnh các ngài phía dưới, tôi thấy gia đình mình vẫn trọn vẹn. Người đang sống, người đã khuất, tất cả cùng hướng về một Thiên Chúa. Đó là niềm an ủi lớn lao mà đức tin mang lại.
Một bàn thờ Chúa và bàn thờ gia tiên được bố trí đúng tinh thần, đẹp và trang nghiêm, sẽ là nơi các thế hệ trong nhà gặp gỡ nhau trong lời cầu nguyện. Con cháu lớn lên sẽ học được rằng thờ Chúa và hiếu thảo với ông bà không hề mâu thuẫn, mà là hai mặt của cùng một tình yêu.
Nếu anh chị em đang tìm mẫu bàn thờ Chúa và ông bà, bàn thờ Công giáo kết hợp gia tiên cho nhà mới hay muốn làm mới góc thờ cũ, Beconi rất mong được đồng hành.
Hotline tư vấn: 0827 999 383 – 0889 7999 38
Địa chỉ: 56 Tam Bình, Tam Phú, Thủ Đức, TP.HCM
Website: banthochuabeconi.com
Lạy Chúa, xin cho linh hồn ông bà tổ tiên chúng con được nghỉ yên muôn đời. Amen.
